Waarom twee mensen met dezelfde kleuren toch verschillend kunnen zijn
In deel 1 bekeken we hoe Lumina Spark persoonlijkheid meet aan de hand van een wetenschappelijk onderbouwde vragenlijst. In deel 2 ontdekten we hoe Lumina Spark de Big Five combineert met kleurenenergieën om gedrag toegankelijk en herkenbaar te maken. Maar daarmee zijn we nog niet aan de kern van Lumina. Want zelfs als twee mensen dezelfde kleuren hebben, kunnen ze nog erg verschillend zijn.
Het antwoord ligt in de 24 eigenschappen, de 3 persona’s en de personapatronen.
Van kleuren naar eigenschappen
De vier kleuren geven een eerste indruk van iemands gedragsenergie. Ze laten zien waar je relatief meer of minder energie investeert, maar vertellen nooit het volledige verhaal.
Dat wordt duidelijk wanneer we een niveau dieper kijken naar de 24 eigenschappen. Elke van de acht aspecten bestaat uit drie onderliggende eigenschappen die samen bepalen hoe een kleur zich concreet vertaalt naar gedrag.
Stel bijvoorbeeld dat iemand slechts 5% blauwe energie heeft. Op basis van de kleuren alleen zou die persoon kunnen concluderen dat hij “geen blauw” heeft. Maar wanneer we dieper in het profiel duiken, zien we misschien dat hij wel hoog scoort op de eigenschap Betrouwbaar, een eigenschap die gekoppeld is aan blauwe energie.
Plots ontstaat er een heel ander gesprek. Niet langer: “Ik ben niet blauw.” Maar wel: “Op deze manier gebruik ik blauwe energie blijkbaar wél.“
Dat maakt de eigenschappen zo waardevol. Ze laten zien hoe een kleur zich concreet uit in gedrag, waar iemand zijn sterktes heeft en waar ontwikkelkansen liggen. Bovendien maken ze zichtbaar hoe verschillende eigenschappen elkaar beïnvloeden en versterken.
De kleuren geven richting. De eigenschappen vertellen het echte verhaal.
De 24 eigenschappen in één oogopslag
De 24 eigenschappen vormen het fundament van het Lumina Spark-profiel. Ze zijn gegroepeerd per aspect en maken zichtbaar hoe de acht aspecten zich concreet vertalen naar observeerbaar gedrag.
Veel persoonlijkheidsmodellen stoppen bij een beperkt aantal dimensies of types. Daardoor ontstaat al snel de indruk dat mensen op elkaar lijken.
Lumina gaat een stap verder. De 24 eigenschappen maken zichtbaar welke kwaliteiten iemand van nature inzet, welke minder vanzelfsprekend zijn en waar ontwikkelkansen liggen. Ze vormen als het ware het gedrags-DNA van het profiel. Niet de kleuren vertellen het volledige verhaal. De eigenschappen doen dat.
Dat verklaart ook waarom twee mensen met dezelfde kleuren toch volledig verschillend kunnen zijn.
Stel bijvoorbeeld dat twee mensen allebei veel groene energie hebben. Op kleurniveau lijken ze sterk op elkaar. Toch kan de ene vooral uitblinken in empathie, terwijl de andere vooral sterk is in samenwerking of luisteren. Ze delen dezelfde kleurenergie, maar brengen die op een andere manier tot uiting.
De eigenschappen maken die verschillen zichtbaar.
De drie persona’s
Maar Lumina gaat nog een stap verder.
Want wie ben je eigenlijk? Ben je degene die je van nature bent? Degene die anderen dagelijks zien? Of degene die tevoorschijn komt wanneer de druk hoog wordt? Volgens Lumina is het antwoord: alle drie.
Veel persoonlijkheidsmodellen geven een statisch beeld van gedrag. Alsof iemand altijd dezelfde persoon is, ongeacht de situatie. Maar de praktijk laat iets anders zien. Mensen gedragen zich anders wanneer ze ontspannen zijn, wanneer ze een leidinggevende rol opnemen, wanneer ze onder tijdsdruk staan of wanneer ze emotioneel geraakt worden.
Daarom meet Lumina iedere eigenschap op drie verschillende niveaus, ook wel de drie persona’s genoemd. De drie persona’s maken die dynamiek zichtbaar. Deze persona’s tonen niet alleen wie je bent, maar ook hoe je gedrag verandert afhankelijk van de context waarin je je bevindt. Ze helpen verklaren waarom mensen soms gedrag vertonen dat op het eerste gezicht niet lijkt te passen bij hun profiel.
De instinctieve persona
De instinctieve persona weerspiegelt wie je van nature bent. Het is het gedrag dat het dichtst aansluit bij je authentieke voorkeuren, wanneer je volledig jezelf kunt zijn en geen rekening hoeft te houden met verwachtingen van anderen.
Dit gedrag voelt vaak moeiteloos aan en vraagt relatief weinig energie. Voor veel mensen bevat deze persona kwaliteiten die vanzelfsprekend lijken, juist omdat ze zo natuurlijk aanvoelen.
De dagelijkse persona
De dagelijkse persona laat zien hoe je jezelf doorgaans toont in het dagelijks leven. Deze persona geeft aan hoe je veelal op anderen overkomt. Je zet deze persona misschien bewust in om tegemoet te komen aan je omgeving.
Hier spelen factoren zoals opvoeding, sociale verwachtingen, professionele rollen en levenservaringen een belangrijke rol. Soms ligt deze persona dicht bij je instinctieve zelf. Soms wijkt ze er sterk van af.
De verschillen tussen beide persona’s kunnen interessante inzichten geven in waar iemand zich aanpast aan zijn omgeving.
De overbelaste persona
Wanneer de druk toeneemt, verandert gedrag. Sommige kwaliteiten worden sterker zichtbaar. Andere verdwijnen juist naar de achtergrond.
De overbelaste persona laat zien hoe jouw gedrag kan verschuiven wanneer stress, spanning, onzekerheid of emotionele druk toenemen. Deze persona kan onbewust naar voren treden. Het gaat daarbij niet om een “slechte versie” van jezelf, maar om automatische patronen die ontstaan wanneer je systeem onder druk komt te staan. Deze persona geeft bovendien een indicatie van hoe mensen, die erg van jou verschillen, jou zouden kunnen ervaren als jij nog niet onder druk of stress staat.
Juist daarom levert deze persona vaak waardevolle inzichten op voor coaching, leiderschap en persoonlijke ontwikkeling.
Personapatronen: waar de echte inzichten ontstaan
De echte kracht van Lumina zit niet alleen in de afzonderlijke persona’s, maar vooral in de vergelijking tussen die persona’s.
Wanneer Lumina de instinctieve, dagelijkse en overbelaste persona van de 24 eigenschappen naast elkaar legt, ontstaan zogenaamde personapatronen. Deze patronen laten zien waar iemand energie investeert, waar iemand zich aanpast, waar iemand verborgen potentieel heeft en waar gedrag onder druk verandert. Ze maken zichtbaar welke kwaliteiten van nature aanwezig zijn, welke bewust ontwikkeld werden en welke naar voren komen wanneer de spanning stijgt.
Voor veel practitioners zijn de personapatronen zelfs het meest waardevolle onderdeel van het profiel, omdat ze zichtbaar maken waar ontwikkeling, aanpassing, energielekken en verborgen potentieel zich bevinden. In deel 4 gaan we hier dieper op in.
De kracht van paradoxen
Misschien wel het meest unieke aan Lumina is dat het model ruimte maakt voor paradoxen.
Veel persoonlijkheidsmodellen vertrekken vanuit een keuze:
Ben je introvert of extravert?
Mensgericht of resultaatgericht?
Creatief of gestructureerd?
Lumina toont dat het antwoord vaak niet “of-of” is, maar “en-en“.
Je kunt behoefte hebben aan verbinding én aan autonomie.
Je kunt empathisch zijn én moeilijke beslissingen nemen.
Je kunt creatief zijn én houden van structuur.
Je kunt introvert zijn én genieten van sociale interactie.
Paradoxen zijn geen tegenstrijdigheden die opgelost moeten worden. Ze zijn een weerspiegeling van de complexiteit van menselijk gedrag. Sterker nog: veel effectieve leiders, coaches en professionals combineren net beide kanten van een polariteit. Het vermogen om schijnbare tegenstellingen met elkaar te verbinden, ligt vaak aan de basis van persoonlijke effectiviteit. Hier gaan we dieper op in in deel 5.
Van persoonlijkheid naar gedragsintelligentie
De echte kracht van Lumina zit niet in de kleuren alleen. Ook niet in de eigenschappen. En zelfs niet in de persona’s afzonderlijk. De kracht zit in de combinatie.
Samen vormen ze een rijk en genuanceerd beeld van wie iemand is, hoe die persoon zich aanpast aan verschillende situaties en welke kwaliteiten beschikbaar zijn wanneer de context daarom vraagt.
Want mensen zijn niet één kleur. Niet één type. En zelfs niet één versie van zichzelf.
Mensen zijn dynamisch, veelzijdig en soms zelfs paradoxaal. Dat probeert Lumina niet alleen zichtbaar te maken, maar de Lumina methodologie reikt ook handvatten aan om deze dynamiek beter te managen afhankelijk van de context, de anderen en het doel en zo effectiever te worden in werk en leven. Dat noemen we gedragsintelligentie.
In deel 4…
In het volgende artikel gaan we dieper in op de verschillende personapatronen binnen Lumina Spark:
- Wat betekent het wanneer je dagelijkse persona sterk afwijkt van je instinctieve persona?
- Hoe herken je energielekken?
- Hoe zie je waar iemand zich aanpast aan zijn omgeving?
- En hoe ontdek je verborgen potentieel dat vandaag nog onvoldoende wordt benut?
Dat lees je in deel 4.
Meer weten?
Download gratis onze 44 pagina’s tellende verdiepingsgids.
- De wetenschap achter Lumina Spark
- Waarom klassieke kleurenmodellen tekortschieten
- Praktijkvoorbeelden en toepassingen
- De kracht van paradoxen en gedragsintelligentie
